རུ་ལེཊ་གྱི་ལོ་རྒྱུས
རུ་ལེཊ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བའི་དངོས་ཁམས་ཚོད་ལྟ་ཞིག་དང་། པ་རིའི་རྒྱན་ཁང་ཞིག ཇར་མན་གྱི་ཆུ་ཚན་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་གི་སྤུན་གཉིས། ལྗང་ཁུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་རུ་བཟོས་པའི་རྒྱན་ཁང་བཅས་བརྒྱུད་ཡོད།

འཁོར་ལོ་མ་བྱུང་གོང
- 1654
པ་སི་ཀལ (Pascal) དང་ཧྥེར་མ (Fermat)། ཁེ་ཆ་བགོ་བའི་དཀའ་གནད་དང་རེ་སྒུག་རིན་ཐང་།
རུ་ལེཊ་གྱི་རེ་སྒུག་རིན་ཐང - 1655དམིགས་ཡུལ་མེད་པའི་འཁོར་ལོ
བེ་ལེས་པ་སི་ཀལ (Blaise Pascal) གྱིས་རྟག་འགུལ་འཕྲུལ་འཁོར་འཚོལ་སྐབས་ཡ་སྙོམས་ལེགས་པའི་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ཞིག་བཟོས། འཕྲུལ་འཁོར་དེ་ཕམ་ཡང་འཁོར་ལོ་དེ་གཟུགས་འདར་ཕལ་ཆེར་མེད་པ་དང་སྐབས་བབ་ལྟར་མངོན་པའི་ཡོ་ཆས་ཤིག་ཏུ་ལུས།
བེ་ལེས་པ་སི་ཀལ། རུ་ལེཊ་འཁོར་ལོའི་གཏམ་རྒྱུད - 1657
ཧོ་ཡི་གན་སི (Huygens) ཀྱིས་རེ་སྒུག་རིན་ཐང་སྐོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་པོ་དཔར་སྐྲུན་བྱས།
- 1713
ཡ་ཀོབ་བར་ནུ་ལི (Jakob Bernoulli) ཡི་ Ars Conjectandi ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ། གྲངས་ཆེན་ཁྲིམས་ལུགས།
དུས་ཡུན་རིང་པོའི་འདུ་འཛོམས། རུ་ལེཊ་ནང་གི་གྲངས་ཆེན་ཁྲིམས་ལུགས - 1740 ལོ་རབསརོ་ལི་པོ་ལི་དང་ E.O.
དབྱིན་ཇིའི་རྒྱན་ཁང་རྣམས་སུ་ཟུང་གྲངས་དང་ཡ་གྲངས་ཀྱི་ཁུང་བུ་ཡོད་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། རྩེད་མོ་དེ་དག་ཐེངས་མང་པོར་བཀག་འགོག་བྱས་པས། དེའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན་དུ་སྤོས།
རུ་ལེཊ་སུས་གསར་གཏོད་བྱས་སམ? རུ་ལེཊ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས - 1754
ད་ལམ་བེར (d’Alembert) གྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། རྗེས་སུ་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་ཁོང་གི་མིང་བཏགས།
ད་ལམ་བེར་རུ་ལེཊ་ཐབས་ཇུས - 1758
ཧྥ་རན་སི་གསར་པ་སྟེ་ཀེ་བེག་གིས་ཤོ་དང་ཧོ་ཀ། ཧྥ་རོ། “རུ་ལེཊ” བཅས་བཀག་སྡོམ་བྱས། འདི་ནི་རྒྱན་རྩེད་ཅིག་གི་མིང་དེ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ཡིག་ཚགས་ཆེས་སྔ་བའི་ནང་གསེས་ཤིག་རེད།
- 1760 ལོ་རབས
“མར་ཊིན་གེལ” ཞེས་པ་རྒྱན་རྩེད་ཀྱི་ཁ་སྐད་ཅིག་ཏུ་ཧྥ་རན་སིའི་ཚིག་མཛོད་ནང་ཚུད།
མར་ཊིན་གེལ་རུ་ལེཊ་ཐབས་ཇུས
རྩེད་མོ
- 1796པ་རི། པ་ལེ་རོ་ཡལ
ཇ་ཀེ་སི་ལ་བ་ལེ (Jaques Lablée) ཡི་བརྩམས་སྒྲུང་ La Roulette ནང་པ་ལེ་རོ་ཡལ་གྱི་རྒྱན་ཁང་ཞིག་ཏུ་རྒྱན་ཁང་གི་ཁུང་བུ་གཉིས་ 0 དང་ 00 ཡོད་པའི་འཁོར་ལོ་ཞིག་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཡོད། འདི་ནི་དེང་རབས་རྩེད་མོའི་འགྲེལ་བཤད་ཆ་ཚང་ཆེས་སྔ་ཤོས་དེ་ཡིན།
རྩོམ་རིག་ནང་གི་རུ་ལེཊ - 1800 ལོ་རབས
ཨ་མེ་རི་ཀའི་འཁོར་ལོར་གླག་གི་ཁུང་བུ་ཞིག་བསྣན་པས་རྒྱན་ཁང་གི་ཨང་གྲངས་གསུམ་ཆགས།
ཨ་མེ་རི་ཀའི་རུ་ལེཊ་འཁོར་ལོ་དང་སྒྲིག་གཞི - 1837
ཧྥ་རན་སིས་རྒྱན་ཁང་བཀག་སྡོམ་བྱས་པས་རྩེད་མོ་འཇར་མན་གྱི་ཆུ་ཚན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྤོས།
- 1841
བ་ལང (Blanc) སྤུན་ཟླས་བཌ་ཧོམ་བུརག་གི་ཆོག་མཆན་བླངས།
ཧྥ་རང་སྭ་བ་ལང - 1843བད་ཧོམ་བུརག
ཧྥ་རན་སྭ་བ་ལང་དང་ལུའི་བ་ལང་གཉིས་ཀྱིས་ཇར་མན་གྱི་ཆུ་ཚན་གྲོང་ཁྱེར་དེར་རྒྱན་ཁང་ཞིག་ཁ་ཕྱེ་ནས་ཀླད་ཀོར་ཟུང་མེད་པ་བཟོས། ཀླད་ཀོར་གཅིག་གི་འཁོར་ལོས་རྒྱན་ཁང་གི་ཁེ་ཆ་ཕྱེད་ཀ་བཟོས་ཤིང་། འགྲན་ཟླའི་གནས་རྣམས་ནས་རྩེད་མཁན་འདྲེན།
བད་ཧོམ་བརག་དང་ཆུ་ཚན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱན་ཁང - 1863མོན་ཊེ་ཀར་ལོ
ཇར་མན་ཡོངས་སུ་རྒྱན་རྩེད་ཁྲིམས་འགལ་དུ་གྱུར་རྗེས། བ་ལང་གིས་དཀའ་ངལ་འོག་ཡོད་པའི་མོ་ན་ཀོའི་རྒྱན་ཁང་ལག་ཏུ་བླངས། མོན་ཊེ་ཀར་ལོ་ནི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རུ་ལེཊ་གྱི་དཔེ་གཞི་རུ་གྱུར་ཞིང་། ཀླད་ཀོར་གཅིག་ནི་དེའི་ཚད་གཞི་ཡིན།
མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་རུ་ལེཊ - 1866
ཌོས་ཊོ་ཡེབ་སི་ཀི (Dostoevsky) ཡི་བརྩམས་ཆོས་ “རྒྱན་རྩེད་པ”།
ཌོ་སི་ཏོ་ཡེཕ་སི་ཀིའི་རུ་ལེ་ཊེན་བརག - 1868
ནིས་ནས་མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་བར་གྱི་མེ་འཁོར་ལམ།
མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་རྒྱན་ཁང (Casino de Monte-Carlo) - 1869
མོ་ན་ཀོས་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་མེད་པ་བཟོས།
- 1872
པྲུ་ཤི་ཡས་འཇར་མན་གྱི་རྒྱན་ཁང་རྣམས་སྒོ་བརྒྱབ།
རྩེད་མཁན་དང་ཚོད་ལྟ
- 1870 ལོ་རབས
ལ་བུ་ཤེར (Labouchère) གྱིས་ལོན་ཌོན་དུ་བསུབ་པའི་ལམ་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས།
ལ་བུ་ཤེར་རུ་ལེཊ་ཐབས་ཇུས - ཕལ་ཆེར 1880ཇེ་གར་གྱི་འཁོར་ལོ
ཡོག་ཤེར་གྱི་སྣམ་བུའི་ཚོང་པ་ཇོ་སེབ་ཇེ་གར (Joseph Jagger) གྱིས་མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཟིན་ཐོར་འགོད་བཅུག་ནས། ཐེངས་མང་དྲགས་པར་ཐོན་པའི་ཨང་གྲངས་ལ་རྒྱན་བཙུགས། ཁོང་གིས་ནོར་རྫས་ཆེན་པོ་ཐོབ། རྒྱན་ཁང་གིས་འཁོར་ལོ་རྣམས་གནས་སྤོས་ཤིང་། རྗེས་སུ་བརྗེས།
ཇོ་སེཕ་ཇེ་གར། མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་རུ་ལེཊ་ཐབས་ཇུས - 1891རྒྱན་ཁང་གི་དངུལ་མཛོད་སྟོང་པ་བཟོས་མཁན
ཅར་ལེས་ཝེལས (Charles Wells) ཀྱིས་ཉིན་ཁ་ཤས་ནང་ཐེངས་མང་པོར་རྒྱན་སྟེགས་ཤིག་གི་རྒྱན་རྟགས་ཟད་པར་བཟོས་ཤིང་། དེས་རོལ་དབྱངས་ཁང་གི་གླུ་དེ་སྐྲུན། ཞིབ་དཔྱད་ཀྱིས་ལམ་ལུགས་གང་ཡང་མ་རྙེད། སྐལ་བ་ཁོ་ན་དང་། རྗེས་སུ་གནས་གཞན་དུ་གཡོ་སྒྱུ་ཡིན།
དངུལ་ཁང་ཆག་པར་བྱས་པའི་མི - 1900
པེར་སོན (Pearson) གྱིས་མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་བསྐོར་ཐེངས་ཀྱི་གཞི་གྲངས་བཀོལ་ནས་ཁའི་སྐྱར་ཚོད་ལྟ་དཔར་སྐྲུན་བྱས།
ཁའི་སྐྱར་ཚོད་ལྟ - 1907
ཧྥ་རན་སིས་ཆུ་ཚན་དང་མཚོ་འགྲམ་གྱི་གྲོང་རྡལ་དུ་རྒྱན་ཁང་བསྐྱར་དུ་ཁྲིམས་མཐུན་བཟོས།
- 1913
མོན་ཊེ་ཀར་ལོར་ནག་པོ་ 26 མུ་མཐུད་དུ་ཐོན།
རྒྱན་རྩེད་པའི་ནོར་འཁྲུལ - 1931
ནེ་ཝ་ཌས་རྒྱན་ཁང་གི་རྒྱན་རྩེད་ཁྲིམས་མཐུན་བཟོས།
ལས་ཝེ་གས་ཀྱི་རུ་ལེཊ་འཁོར་ལོ - 1940 ལོ་རབས
ཨུ་ལམ (Ulam) དང་ཧྥོན་ནོའི་མན (von Neumann) གཉིས་ཀྱིས་མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་ཐབས་ལམ་ཞེས་མིང་བཏགས།
- 1953
ཧྥ་ལེ་མིང (Fleming) གི་ Casino Royale ཞེས་པའི་དེབ་ནང་བོནཌ་ཀྱིས་རུ་ལེཊ་ཐོག་བཅུ་གཉིས་ཚན་གཉིས་ལ་རྒྱན་བཙུགས།
ཇེམས་བོནཌ་རུ་ལེཊ་ཐབས་ཇུས - 1961
ཐོརཔ (Thorp) དང་ཤེ་ནོན (Shannon) གཉིས་ཀྱིས་ལུས་སུ་གྱོན་རུང་བའི་རུ་ལེཊ་གློག་ཀླད་དང་པོ་བཟོས།
རུ་ལེཊ་གློག་ཀླད - 1965
ཌུ་བིནས (Dubins) དང་སེ་ཝེཇ (Savage) གཉིས་ཀྱིས་དྲང་བདེན་ལས་དམའ་བའི་རྩེད་མོའི་ནང་སྤོབས་ཆེན་རྩེད་ཐབས་ཆེས་ལེགས་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས།
- 1969
ཐོརཔ་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གིས་རྒྱན་འཛུགས་ལམ་ལུགས་གང་གིས་ཀྱང་རེ་སྒུག་རིན་ཐང་ཕབ་ཕྱོགས་ཅན་གྱི་རྩེད་མོ་ཕམ་པར་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད།
ནོར་འཁྲུལ་ལྟ་བ། རྟག་ཏུ་ཐོབ་པའི་རུ་ལེཊ་ཐབས་ཇུས - 1977–81
ནེ་ཝ་ཌར་ཡུ་ཌེ་མོན་སི (Eudaemons) ཚོའི་སྦས་པའི་གློག་ཀླད། 1978 ལོར་མཆན་ཁུང་འོག་དང་། 1981 ལོར་ལྷམ་ནང་དུ།
ཡུ་ཌེ་མོནས - 1985
ནེ་ཝ་ཌས་སྔོན་དཔོག་ཡོ་ཆས་ཉེས་འགལ་དུ་བཟོས། བས (Bass) ཀྱིས་ The Eudaemonic Pie དཔར་སྐྲུན་བྱས།
རུ་ལེཊ་ནང་གི་གཡོ་ཟོལ
དེང་རབས་ཀྱི་རྩེད་མོ
- དུས་རབས་ 20ཆུ་ཚན་གྲོང་ཁྱེར་ནས་འཆར་ངོས་བར
རུ་ལེཊ་ཀླད་ཀོར་ཟུང་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ནས་ལ་སི་ཝེ་གས་སུ་སླེབས། དེ་རྗེས་ 1990 ལོ་རབས་སུ་དྲ་ཐོག་གི་ RNG རྒྱན་སྟེགས་དང་། 2000 ལོ་རབས་སུ་ཐད་གཏོང་བརྙན་ཁང་གི་འཁོར་ལོར་སླེབས།
ཡོ་རོབ་དང་ཨ་མེ་རི་ཀའི་རུ་ལེཊ - 1990 ལོ་རབས
གར་སི་ཡ་པེ་ལ་ཡོ (García-Pelayo) ཁྱིམ་ཚང་གིས་མ་ཌྲིཌ་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཕྱོགས་ལྷུང་འཁོར་ལོ་བེད་སྤྱོད་བྱས། ཁོང་ཚོ་བཀག་འགོག་བྱས་ཀྱང་ཁྲིམས་ཁང་གིས་བཀག་འགོག་དེ་མེད་པར་བཟོས (2004)།
གོན་ཟ་ལོ་གར་སི་ཡ་པེ་ལ་ཡོ། རུ་ལེཊ་ལམ་ལུགས - 1996
RNG རུ་ལེཊ་ཡོད་པའི་དྲ་ཐོག་རྒྱན་ཁང་དང་པོ།
ཐད་གཏོང་རུ་ལེཊ་དང་ RNG རུ་ལེཊ - 2003–06
ཐད་གཏོང་བརྙན་ཁང་ནས་རྒྱན་སྟེགས་འཛིན་མཁན་དངོས་ཡོད་པའི་རུ་ལེཊ་ཐད་གཏོང་བྱས་ཤིང་། རི་ག་དང་མལ་ཊ་ལྟེ་གནས་སུ་གྱུར།
ཐད་གཏོང་རུ་ལེཊ་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ - 2004
རི་ཙ (Ritz) རྒྱན་ཁང་དུ་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་རིལ་བུ་སྔོན་དཔོག་བྱས་ནས་ £1.3 ས་ཡ་ཐོབ། གནས་ཚུལ་ནང་གི་ལེ་ཟར་དེ་ནམ་ཡང་རྙེད་མ་བྱུང་ལ་ཉེས་འཛུགས་ཀྱང་མ་བྱས།
རུ་ལེཊ་ཁེ་ཕན་རྩེད་ཐབས - 2005
དབྱིན་ཇིའི་རྒྱན་རྩེད་ཁྲིམས་ཡིག ཐག་རིང་རྒྱན་རྩེད་ཀྱི་ཆོག་མཆན་མ་ལག་ཆ་ཚང་།
དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་རུ་ལེཊ - 2012
སི་མོལ (Small) དང་ཙེ (Tse) གཉིས་ཀྱིས་རུ་ལེཊ་སྔོན་དཔོག་གི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་དཔར་སྐྲུན་བྱས།
རུ་ལེཊ་འཁོར་ལོའི་དངོས་ཁམས་རིག་པ - 2013
ནིའུ་ཇར་སིས་ཁྲིམས་ལྡན་དོ་དམ་འོག་གི་དྲ་ཐོག་རྒྱན་ཁང་འགོ་བཙུགས།
ཨ་མེ་རི་ཀའི་རུ་ལེཊ - 2016
ལས་ཝེ་གས་ཀྱི་སི་ཊྲིབ་ལམ་ཁར་ཀླད་ཀོར་གསུམ་གྱི་རུ་ལེཊ།
ཀླད་ཀོར་གསུམ་གྱི་རུ་ལེཊ - 2018
ཨ་མེ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་རྒྱན་འཛུགས་བཀག་སྡོམ་མེད་པར་བཟོས་པས་མངའ་སྡེ་སོ་སོས་ཁྲིམས་བཅས།
- 2021
འཇར་མན་དང་ཧོ་ལན་གྱིས་དྲ་ཐོག་རྒྱན་ཁང་རྩེད་མོར་ཆོག་མཆན་སྤྲད།
ཡོ་རོབ་ཀྱི་རུ་ལེཊ - 2026
དྲ་ཚིགས་འདི། གོང་གི་ཟླ་ཚེས་ཚང་མ་རྩིས་རྒྱག་དང་བཅས།

གལ་ཆེའི་ཐིག་ཕྲེང་གཅིག
དུས་རབས་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་རུ་ལེཊ་ཀྱི་སྲིད་ཕྱོད་བསྡུར་ཚད་རྩེད་མཁན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐེངས་གཅིག་འགྱུར་ཞིང་ (1843 ལོར་ཀླད་ཀོར་གཅིག་ཕྱིར་བསལ)། གནོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐེངས་གཉིས་འགྱུར (1800 ལོ་རབས་སུ་གླག་དང་། 2016 ལོར་ཀླད་ཀོར་གསུམ)། དེ་མིན་ལམ་ལུགས་དང་གློག་ཀླད། བརྙན་ཁང་། གློག་འོད་སོགས་ཚང་མས་རྩིས་རྒྱག་དེ་ལ་བ་ལེ (Lablée) ཡིས་རྙེད་པའི་གནས་སུ་བཞག་སྟེ། དེ་ལས་ཁུང་བུ་གཅིག་མང་བའི་འཁོར་ལོ་ཞིག་གི་ཁར་ 36/n − 1 ཡིན།
དྲི་བ
པ་སི་ཀལ་གྱི་ཟླ་ཚེས་དེ་རེད། ཁོང་གི་འཁོར་ལོའི་ཚོད་ལྟ་དངོས་ཡོད་ཡིན་ཡང་། དེ་དང་རུ་ལེཊ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཙམ་རེད།
དུས་རབས་ 19 པའི་ནང་རེད། དེ་རིང་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་དུས་སྐབས་སུ་ཚད་ལྡན་ཆགས་ཟིན་ཡོད།
ཕལ་ཆེར་དོ་དམ་སྒྲིག་གཞིའི་ཟླ་ཚེས་ཤིག་ཡིན་སྲིད། འཁོར་ལོ་ནི་ཆ་ཚང་གྲུབ་ཟིན།
དགོད་བྲོ་བའི་རི་མོ

དུས་རབས་ཕྱེད་དང་གསུམ། ཡར་རྒྱས་གཅིག མར་ཉམས་གཉིས། ལོ་རྒྱུས་མང་པོ།
ཁུངས
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.”
- Chellel, K. “The Gambler Who Beat Roulette.”
- Shelley, R. Roulette Wheel Study.