མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་རྒྱན་ཁང (Casino de Monte-Carlo)
ཀླད་ཀོར་གཅིག་གི་རུ་ལེཊ་མིང་གྲགས་ཆེན་པོར་བཏང་བའི་ཁང་པ་དང་། ཁང་པ་དེ་མིང་གྲགས་ཅན་དུ་བཏང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་རྣམས།
1863 ལོར་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། 1878 ལོར་ཅར་ལེས་གར་ནི་ཡེ (Charles Garnier) ཡིས་བསྐྱར་བཞེངས་བྱས་པའི་མོན་ཊེ་ཀར་ལོའི་རྒྱན་ཁང་ནི་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱན་ཁང་འཚོ་བདེ་ས་ཁུལ་ཚང་མའི་དཔེ་གཞི་ཡིན། དེའི་རུ་ལེཊ་རྒྱན་སྟེགས་ཚོར་ཀླད་ཀོར་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་དང་ཧྥ་རན་སིའི་སྒྲིག་གཞི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། རྩེད་མོ་འདིའི་གཏམ་རྒྱུད་མིང་གྲགས་ཆེ་ཤོས་རྣམས་ཀྱང་འདི་ནས་བྱུང་།
ཁང་པ
རྒྱན་ཁང་དང་པོ་ནི་ཁང་ཆུང་རྒྱུ་ཆུང་ཞིག་ཡིན། 1878 ལོར་པེ་རིའི་ཟློས་གར་ཁང་ལས་ཀ་ཚར་མ་ཐག་པའི་ཅར་ལེས་གར་ནི་ཡེས་སལ་གར་ནི་ཡེ (Salle Garnier) དང་། པར་རིས་ཚང་མའི་ནང་མཐོང་རྒྱུའི་ཁང་པའི་མདུན་ངོས་དེ་ཁ་སྣོན་བྱས། དེ་ལ་སྒོ་ཁང་གཉིས་དང་རྒྱ་མཚོར་ཁ་ཕྱོགས་པའི་ཐོག་ཁ་ཞིག་ཡོད་ལ། གསེར་མདོག་གིས་བརྒྱན་པའི་མགྲོན་ཁང་གི་རྒྱན་རྩེད་ས་ཁུལ་དེ་ནི་རྩེད་མཁན་ལ་“འདིར་ཤོར་བ་ཡང་ཚོགས་པ་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་པ་ཞིག་ཡིན”སྙམ་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་ཆེད་བཀོད་པ་ཞིག་རེད། ཚོན་མདོག་ཤེལ་སྒོ་དང་འོད་སྒྲོན་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་སལ་ཡོ་རོབ (Salle Europe) ནང་སྒོ་ཕྱེ་དུས་ནས་བཟུང་རུ་ལེཊ་རྒྱན་སྟེགས་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་ཡང་ཡོད།
རྒྱན་སྟེགས་རྣམས
ཡོངས་རྫོགས་ཀླད་ཀོརའཁོར་ལོཀླད་ཀོརཆ་མཉམ་སྤྲོད་ཚད་དང་། བཅུ་གཉིས་ཚན། གྱེན་ཕྲེང་གི་རྒྱན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཁྱབ་པའི་ལྗང་ཁུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་པོ་དེ་ཡིན། རྒྱན་ཁང་གི་ཁེ་ཆའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། མིང་གཞན་ནི་ཀླད་ཀོར་གཅིག་དང་ 0 ཡིན།ཆ་ཚང་ཀློག →་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ཞིང་། ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་ཀྱི་རྒྱན་སྟེགས་ཀྱི་བཀོད་པཡོ་ཆསརྒྱན་སྟེགས་ཀྱི་བཀོད་པརྒྱན་སྟེགས་ཐོག་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་རྒྱན་འཛུགས་རེའུ་མིག་ཡིན། མིང་གཞན་ནི་རྒྱན་སྟེགས་དང་། བལ་ཐིང་། རས་ཐིང་བཅས་ཡིན།ཆ་ཚང་ཀློག →་དང་། ཁ་བརྡའི་རྒྱནརྒྱན་སྟེགསཁ་བརྡའི་རྒྱནལག་པས་མི་འཇོག་པར་རྒྱན་སྟེགས་འཛིན་མཁན་ལ་ཁ་ནས་བསྒྲགས་པའི་རྒྱན། རྒྱུན་དུ་ཝ་ཛང་ངམ་ཏི་ཡེར་ལྟ་བུའི་འཁོར་ལོའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན། མིང་གཞན། “བསྒྲགས་པའི་རྒྱན”ཆ་ཚང་ཀློག →་ཡོད་པ་ཐ་མལ་ཡིན། ཀླད་ཀོར་ཐོན་སྐབས་ཆ་མཉམ་སྤྲོད་ཚད་ཀྱི་རྒྱནརྒྱནཆ་མཉམ་སྤྲོད་ཚད་ཀྱི་རྒྱནདམར་པོ/ནག་པོ། ཡ་གྲངས/ཟུང་གྲངས། མཐོ་གྲངས/དམའ་གྲངས། ཨང་གྲངས་ 18 ཡོད། སྤྲོད་ཚད་ 1:1 ཡིན།ཆ་ཚང་ཀློག →་ཐོག་ལ་པར་ཏཞསྒྲིག་གཞིལ་པར་ཏཞཧྥ་རན་སིའི་སྒྲིག་གཞི་ཡིན། ཀླད་ཀོར་བྱུང་ན་ཆ་མཉམ་སྤྲོད་ཚད་ཀྱི་རྒྱན་དངུལ་ཕྱེད་ཀ་ཕྱིར་སྤྲོད། དེས་རྒྱན་དེ་དག་གི་རྒྱན་ཁང་གི་ཁེ་ཆ་ཕྱེད་ཀར་ཉུང་དུ་བཏང་སྟེ་ 1.35% ལ་སླེབས།ཆ་ཚང་ཀློག →་དང་ཨང་པྲི་ཛོངསྒྲིག་གཞིཨང་པྲི་ཛོངཧྥ་རན་སིའི་སྒྲིག་གཞི་ཡིན། ཀླད་ཀོར་བྱུང་ན་ཆ་མཉམ་སྤྲོད་ཚད་ཀྱི་རྒྱན་ཤོར་བ་མ་ཡིན་པར་བསྐོར་ཐེངས་རྗེས་མའི་བར་ཉར། དེས་རྒྱན་དེ་དག་གི་རྒྱན་ཁང་གི་ཁེ་ཆ་ཕྱེད་ཀར་ཉུང་དུ་གཏོང་།ཆ་ཚང་ཀློག →་གཉིས་ལས་རྩེད་མཁན་གྱིས་འདེམས་ཆོག ཉུང་མཐའི་རྒྱན་དངུལ་ནི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱན་ཁང་མང་ཆེ་བ་ལས་མཐོ་ཞིང་། མཚན་མོར་གྱོན་ཆས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དམ་པོ་བྱེད། ཚད་བཀག་མཐོ་བའི་སྒེར་གྱི་མགྲོན་ཁང་རྣམས་མི་མང་གི་མགྲོན་ཁང་གི་རྒྱབ་ཏུ་ཡོད། ཡོ་ཆས་དེང་རབས་ཡིན་ཡང་། རྒྱན་སྟེགས་འཛིན་མཁན་གྱིས་ཁ་ནས་བརྗོད་པའི་“རི་ཡང་ནེ་ཝ་པུ་ལུཧྥ་ཡིག · བྱ་རིམརི་ཡང་ནེ་ཝ་པུ་ལུ“ད་ནས་གང་ཡང་མི་འགྲོ།” རྒྱན་འཛུགས་མཚམས་བཞག་པའི་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་འབོད་ཡིན།ཆ་ཚང་ཀློག →”བཅས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ནི་དུས་རབས་ 19 པའི་ལམ་སྲོལ་ཡིན།
རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་བཙུགས་པའི་རྩིས་རིག
རྒྱན་མང་ཆེ་བར་ 2.70% དང་ཆ་མཉམ་རྒྱན་ལ་ 1.35% ཡིན་པས། རྒྱན་ཁང་གི་ཁེ་ཆ་དེ་འགྲན་ཟླ་གང་ལས་ཀྱང་དམའ། འོན་ཀྱང་གྲངས་འབོར་གྱིས་དེ་ཁ་སྐོང་བྱས། 1868 ལོ་ནས་ནི་སེ་ནས་མེ་འཁོར། རི་ལ་མགྲོན་ཁང་། དགུན་ཁ་ཧྲིལ་པོ་འགྲོ་བའི་དུས་ཚིགས་བཅས་ཡོད། 1869 ལོ་ཙམ་ལ་རྒྱན་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགྲོ་སོང་གཏོང་ཞིང་ཡོང་འབབ་ཁྲལ་མེད་པར་བཏང་། བླང་ཤེ (Blanc) ཡིས་བསླབས་པའི་སློབ་ཚན་ནི་དྲ་ཚིགས་འདིས་ཡང་ཡང་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན། ཁེ་ཆ་ × རྒྱན་འཛུགས་བསྡོམསདངུལརྒྱན་འཛུགས་བསྡོམསརྩེད་ཚོགས་སམ་དུས་ཡུན་ཞིག་གི་ནང་རྒྱན་དུ་བཙུགས་པའི་དངུལ་བསྡོམས་ཡིན། བསྐྱར་དུ་བཙུགས་པའི་ཐོབ་དངུལ་ཡང་བརྩི། མིང་གཞན་ནི་རྒྱན་ཚོང་དང་རྒྱན་འགུལ་ཡིན།ཆ་ཚང་ཀློག →་ནི་ཚོང་ལས་ཧྲིལ་པོ་ཡིན་ལ། རྒྱན་འཛུགས་བསྡོམས་ནི་རིན་གོང་ལ་ལྟོས་ནས་འགྱུར།
ལྟ་སྐོར
མགྲོན་ཁང་གཙོ་བོར་ལོ་ 18 ལས་བརྒལ་བའི་ལྟ་སྐོར་བ་ངོ་སྤྲོད་ལག་ཁྱེར་ཡོད་ན་འཛུལ་ཆོག ས་གནས་མི་མང་ལ་ད་དུང་རྒྱན་རྩེད་བཀག་ཡོད། རྒྱན་ཁང་ལ་འཛུལ་ཞུགས་གླ་ཆ་ཡོད་ལ། འཕྲུལ་ཆས་རྒྱན་རྩེད་ཡོད་སའི་ས་ཁུལ་རིན་མེད་ཅིག་ཀྱང་ཡོད། རུ་ལེཊ་ལྟ་བར་འགྲོ་ན། དགོང་མོ་སྔ་པོར་སལ་ཡོ་རོབ་ནི་ས་ཆ་འོས་ཤོས་ཡིན། དེར་རྒྱན་སྟེགས་འཛིན་མཁན་གཅིག་དང་། ཕྱགས་ཆས་རིང་པོ་ཞིག ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་ཀྱིས་བསྒྲགས་པའི་རྒྱན་རྟགསདངུལརྒྱན་རྟགསདངུལ་གྲངས་གཏན་འཁེལ་ཞིག་མཚོན་པའི་རྟགས་ཤིག རྒྱན་འཛུགས་ཆེད་བཀོད་པའི་ཐོག་འཇོག མིང་གཞན། checkཆ་ཚང་ཀློག →་དང་། 1863 ལོ་ནས་བཟུང་སྲིད་ཕྱོད་མ་འགྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་ཞིག་བཅས་ཡོད།
དྲི་བ
ལོ་ 18 ལས་བརྒལ་བ་དང་ངོ་སྤྲོད་ལག་ཁྱེར་ཡོད་པ། གྱོན་ཆས་འོས་འཚམ་གྱོན་པའི་ལྟ་སྐོར་བ་ཡིན། མོ་ན་ཀོའི་རྒྱལ་ཁབ་མི་སེར་ལ་རྒྱན་རྩེད་བྱེད་མི་ཆོག
ཧྥ་རན་སིའི་སྒྲིག་གཞི་ལྡན་པའི་ཀླད་ཀོར་གཅིག་ནི་ས་གང་དུའང་ཚད་ལྡན་རུ་ལེཊ་ལེགས་ཤོས་ཡིན་ཞིང་། ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱན་ཁང་མང་པོས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པ་བྱེད།
གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་མི་བྱེད། ཁས་ལེན་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་བརྒལ་ནས་རྒྱན་ཁང་གིས་རྒྱན་སྟེགས་དང་ཚེས་གྲངས་ནམ་ཡང་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱས་མེད།
དགོད་བྲོ་བའི་རི་མོ
ཁེ་ཆ་དམའ་བ། གྲངས་འབོར་མང་བ། མེ་འཁོར་ལམ་ཞིག་དང་ཨར་ཀི་ཊེཀ་ཡག་པོ་ཞིག
ཁུངས
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.